Ingrid Vander Veken: ‘De adviesraden zijn te kortzichtig’

Vandaag verscheen in De Standaard een opiniestuk van Ingrid Vander Veken, auteur en regisseur van Aankomen in Bali, over de adviesraden. Zij vellen hun oordeel over de cultuursubsidies voor theater. Vander Veken geeft hen zelf wat goede raad mee:

Theater dat wij dromen
De adviesraden zijn te kortzichtig

Theater is een klein onderdeel van de samenleving, maar zegt er veel over. De wijze waarop theatersubsidies worden toegekend, doet dat ook. Daarom moet dringend even worden nagedacht, voor het te laat is.

Ik heb, beroepshalve en uit liefde, vele uren gesleten in het theater en nog veel meer uren met, ook beroepshalve en uit liefde, erover te schrijven. Soms prijs ik me gelukkig dat dat niet meer hoeft, soms komen beroep en liefde weer opzetten. Zoals nu, als ik na vele avonden in theaterzalen bij het ontbijt de subsidie-preadviezen geserveerd krijg.

Adviseren is een moeilijk en doorgaans slecht betaald tijdverdrijf, ook dat weet ik uit ervaring. Daarom, dames en heren adviseurs, vanuit mijn ervaring enkele adviezen om uw adviserende taak makkelijker en vooral efficiënter te maken.

Een adviesraad is onderdeel van een democratie. Hun beider goed functioneren beantwoordt aan dezelfde wetten. Leden hoeven het niet met elkaar eens te zijn, relevant is juist de mate waarin ze van elkaar van mening mogen verschillen. Een democratie valt of staat met de bereidheid om naar elkaar te luisteren en een aanvaardbaar compromis te vinden. En met de aandacht die daarbij wordt geschonken aan minderheden.

Het draagvlak voor theater is niet gigantisch groot, het is uw verantwoordelijkheid dat zo groot mogelijk te houden. Dat vereist gulheid, indien niet van middelen dan minstens van denken. De voorbije dagen zag ik Veldwerk van De Tijd, ijzersterk in zijn eenvoud. De voorbije zomer zag ik Bloed & rozen in de Cour d’honneur van Avignon: verbluffend van tekst, enscenering en vertolking. Een voorbij jaar zag ik de Britse blijspelschrijver Alan Ayckbourn, gespeeld door zijn eigen gezelschap: wat wij naar vorm parochietheater zouden noemen, maar gebracht met superieur professionalisme. Niet te vergelijken, die drie, behalve op één punt: niveau. Verwerp wat ondermaats is, maar omarm niet enkel uw eigen smaak.

Leg de verantwoordelijkheid waar ze ligt. De onevenredige verdeling van middelen tussen sluiswachters en scheppers is een oud zeer. Moet de oorzaak van wat u kunstenaars verwijt – geringe zichtbaarheid, om maar iets te noemen – in een aantal gevallen niet elders worden gezocht? Of vindt u het normaal dat een royaal betoelaagd CC nauwelijks oog heeft voor kwalitatief hoogstaande producties, en overwegend stand-upcomedy programmeert wegens de goedkope lach en dito kostprijs? En als zo’n CC dan eens beloftevol jong talent programmeert, mag dan niet worden geëist dat het daar dankzij promotie en publieksvriendelijkheid alle kansen krijgt?

Hoed u voor vakjes en vooral voor onterechte vakjes. U gaat voor jong. Maar waar moeten die jonge makers heen als er geen kleine receptieve ruimten meer zijn? Naar de garage? U gaat voor avontuur. Maar bent u er zeker van dat dat zich enkel afspeelt bij wie jonger is dan veertig, moeten er dan nog meer oudere maar waardevolle acteurs naar het stempelhok? U gaat voor publieksverbreding. Maar is dat net niet wat cultuurhuizen in moeilijke stadswijken of verre provincies doen?

Tot slot, dames en heren adviseurs, nog dit. Indien uw kortzichtigheid wordt ingegeven door uw beperkte middelen, houd uzelf en uw opdrachtgevers dan deze overweging voor. Veel van wat hier wordt gezegd over theater, geldt ook voor de andere kunsten, zelfs voor het hele politieke bestel van vandaag. Daar heerst dezelfde nood aan luister- en compromisbereidheid, solidariteit en responsabilisering, een maatschappelijk draagvlak waarin eenieder zich herkent. Dat kan geen toeval zijn, en ook dat zou tot nadenken moeten stemmen. Een samenleving krijgt het theater dat ze verdient. Wat verdienen wij?

Bron: De Standaard
Foto: Koen Broos

Geef een reactie

Filed under Geen categorie

Geef een reactie